Ireland là quốc đảo ở tây bắc Châu Âu. Dĩ nhiên ở đây không có cây cà phê, nhưng bất cứ khi nào những du khách đến từ xứ sở cà phê như chúng tôi muốn uống cà phê thì cũng được hỏi: “Irish coffee hay là…?” Quá tò mò về Irish coffee, chúng tôi đề nghị người bạn Ireland đưa đến nơi nào có Irish coffee điển hình nhất. Nghe thế, anh ta nháy mắt đầy hào hứng rồi dẫn chúng tôi đến ngay con phố mua sắm Grafton ở trung tâm Dublin. Một quán cà phê nhìn bề ngoài rất đỗi bình thường, có vẻ nhỏ hẹp, nhưng bên trong thì rộng đến bất ngờ. Và bất ngờ hơn, đây là quán cà phê lâu đời nhất ở Dublin, với hơn 400 chỗ ngồi. Tên quán là Bewley’s Oriental Café, và Bewley cũng là tên của loại cà phê mà bạn có thể gặp ở bất cứ chỗ nào trên khắp đất nước Ireland.

Nằm trên con phố hơn 400 năm tuổi, trong một tòa nhà hơn 300 năm tuổi, và là một trong hai địa chỉ tại đây vẫn còn giữ nguyên dáng vẻ ban đầu qua nhiều trăm năm, quán cà phê này gắn liền với tên tuổi dòng họ Bewley, những người Ireland gốc Quaker Pháp đã phá vỡ thế độc quyền của công ty Chè Đông Ấn vào năm 1835 và sau đó mở rộng kinh doanh sang lĩnh vực cà phê. Quán cà phê trên phố Grafton ra đời năm 1927. Có lẽ nó sẽ không nổi tiếng và tồn tại lâu đến thế, nếu những người chủ của quán không phải là người yêu nghệ thuật đến thế.

Vốn là ngôi trường Anh ngữ, nơi theo học của nhiều nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Ireland và vương quốc Anh, như công tước Wellington, người đánh bại quân đội Napoleon, từng hai lần làm thủ tướng Anh, hay nhà ái quốc, nhà hùng biện nổi tiếng, anh hùng dân tộc Ireland Robert Emmet, khi quán cà phê ra đời, người chủ đầu tiên của quán đã biến không gian nghiêm nghị của một ngôi trường trở thành một nơi hấp dẫn, vừa mang dáng dấp Á Đông, vừa mang phong cách của những phòng trà nổi tiếng ở Viên hay Paris thời đó. Ông còn vời cả họa sĩ vẽ kính màu nổi tiếng thời bấy giờ là Harry Clarke làm cho quán 6 ô cửa sổ kính màu. Những ô cửa ấy tới nay vẫn còn tồn tại. Tổng số tiền đầu tư cho quán lên tới 60 nghìn bảng Anh, tương đương với hơn 15 triệu euro thời điểm này.

Và ngôi quán đã trở thành điểm hẹn của mọi người dân Dublin, từ những văn nghệ sĩ nổi tiếng nhất tới những người dân thường. James Joyce, đại văn hào Ireland thường xuyên lui tới đây. Bức ảnh của ông được treo trang trọng phía trên cầu thang, nơi ấy du khách ngày nay thường chụp ảnh. Ở Bewley’s Café chỉ có duy nhất một chỗ có thể hút thuốc khi uống cà phê, cũng là nhờ uy tín của James Joyce. Đó là hàng ghế ở ban công tầng hai, được gọi là James Joyce’s Balcony.

Có lẽ nhiều du khách sẽ không có ngồi nhấp cà phê trên ban công của James Joyce và suy tư về tuyệt tác Ulysses nếu người chủ hiện giờ của quán không phải là người yêu nghệ thuật và rất trân trọng lịch sử. Cách đây mấy năm quán có nguy cơ đóng cửa vì lợi nhuận không như mong muốn, nhưng người chủ, cũng là một nghệ sĩ điêu khắc và là một nhà kinh doanh, vẫn quyết tâm duy trì địa chỉ này. Và ông đã thành công nhờ sự ủng hộ của những người dân Dublin luôn tự hào với những giá trị văn hóa mang tinh thần Ireland.

Văn hóa, lịch sử là những yếu tố làm nên giá trị của ngôi quán. Song, dĩ nhiên, điều quan trọng nhất làm nên quán cà phê phải là cà phê. Irish coffee ở Bewley’s Café đặc biệt thơm ngon. Hạt cà phê rang xay tại chỗ, tất cả đều là cà phê Arabica hảo hạng pha một chút whisky và kem. Công thức khá đơn giản, nhưng phải là Arabica nguyên chất được chọn lựa từng hạt, và whisky để pha phải là loại Jameson 18. Trong không khí ẩm ướt se lạnh của đường phố Dublin, nhấp một ngụm Irish coffee, bạn sẽ thấy đầu tiên là vị cay nồng ấm áp của whisky lâu năm, rồi vị ngậy của kem tươi, sau đó mới thấy vị đắng dịu dàng của cà phê Arabica. Khi dòng hỗn hợp chất lỏng kỳ diệu đó trôi qua cổ họng, bạn mới thấy dâng lên một cảm xúc vô cùng mạnh mẽ. Một điều gì đó rất nồng nàn, ấm áp, rất dữ dội nhưng không sốc nổi, mà đằm thắm, quấn quýt. Tôi tin chắc nếu như bạn uống Irish coffee cùng người bạn khác giới. Nếu các bạn mới quen thì sẽ thấy thân thiết, thậm chí là như đã say nắng từ lâu rồi, còn nếu đã có cảm tình thì sẽ thấy không thể rời xa. Bởi vậy, mỗi khi gọi Irish coffee chứ không phải Capuccino hay Expresso, chúng tôi đều được nhận kèm theo nụ cười đầy vẻ tự hào của những người phục vụ.

Một nét hấp dẫn khác của Bewley’s Café là nhà hát. Nằm trên tầng 2 của tòa nhà, nơi vốn là phòng Đông Phương của quán cà phê Bewley’s xưa kia. Nhà hát nhỏ, ấm cúng, sức chứa 50 người, mở năm 1999, biểu diễn các suất từ cổ điển tới hiện đại, tạp kỹ tới chính kịch, cả trưa và tối. Suất trưa có kèm ăn trưa và chỉ kéo dài khoảng 50 phút đồng hồ. Đây cũng là một sức hấp dẫn góp phần vào tổng lượng khách đến quán lên tới hơn 1 triệu khách mỗi năm (trong khi Ireland chỉ có hơn 4 triệu dân)./.

Bài và ảnh: Phạm Trung Tuyến — Đăng trên Education in Ireland Vietnam Fanpage 2013