Quán quân Siêu thủ lĩnh 2013 — Thúy An nhận giải thưởng là chuyến thực tập tại một tổ chức phi chính phủ Ireland trong vòng hai tuần do Đại sứ quán Ireland tài trợ. Từ Ireland trở về, Thuý An đã ghi lại cảm nhận của mình về chuyến đi trong bài viết này.

Có cơ hội đến với quận Ballymun thuộc Thủ đô Dublin của Ai Len và làm việc với tổ chức Global Action Plan (GAP) là một trong những trải nghiệm thú vị và ấn tượng nhất của tôi từ trước đến giờ. Đây là lần đầu tiên tôi có một chuyến bay xa tận hơn 10 ngàn km và dài hơn 14 giờ bay. Tâm trạng khá phấn khích và hớn hở trước khi đặt chân đến đất nước này. Nhưng hỡi ôi khi còn đang hí hửng ngồi trên máy bay kế cạnh anh chàng người bản xứ đang trên đường trở về nhà… tôi vỡ mộng! Anh hỏi lại sau khi cười sằng sặc: ”Bạn có chắc phần thưởng của bạn là đến Ballymun không?!” Thật ra trước khi sang đây tôi cũng có một vài tìm hiểu cơ bản về khu vực cũng như đất nước tôi sẽ tới, nhưng không ngờ phản ứng của người dân bản xứ lại buồn cười như vậy.

Ballymun từ lâu “được” mang tiếng là một nơi có tỉ lệ tội phạm khá cao, đặc biệt là 5,6 năm lùi về sau khi các tòa nhà chung cư còn bao bọc lấy khu vực. Tội phạm trộm cướp, đánh nhau, giết người, đốt xe, ma túy xảy ra đầy rẫy và là một trong những nơi khiến chính quyền nhức nhối. Ngay cả người bạn vui tính của tôi sau này khi nhắc đến Ballymun cách đây nhiều năm còn lắc đầu ngao ngán và hết cười nổi… Cuối cùng anh dặn tôi đừng có đi lang thang một mình ở khu vực này nhất là trời tối.

thuyan2.JPG

Tuy nhiên, những trải nghiệm của tôi tại nơi này lại hoàn toàn khác. Tôi có những cảm giác tích cực về nơi này. Mặc dù tiếng tăm không tốt, Ballymun vẫn là một nơi có cư dân thân thiện và những con người muốn đóng góp phát triển khu vực này. Tham gia với tổ chức GAP vào 2 trong số những dự án phát triển cộng đồng, tôi đã có cơ hội được tiếp xúc với dân địa phương và học hỏi một mô hình dự án đã chạy thành công ở một nơi như thế này! Vườn “Muck và Magic” Đây là một trong hai khu vườn thuộc dự án “Community Garden”, “Muck và Magic” để lại cho tôi ấn tượng nhiều nhất. Nằm sát mặt đường, kế bên một nhà thờ lớn, Muck và Magic có vẻ như là một nơi đẹp đẽ tô điểm thêm góc đường Santry Avenue. Với hàng cây anh đào chạy bọc hàng rào, đồi cỏ xanh đang trở mình từ mùa đông sang xuân, những ô đất mơn mớn hoa màu và một cái nhà kính ươm mầm. Thầm nghĩ bạn bè bên Nhật đang rộn rã đón mùa hoa anh đào, không lẽ mình ở đây cũng có được vài tấm ảnh bên dưới mấy cánh hoa này sao? Nhưng tiếc thay thời điểm tôi đến những cây anh đào chỉ mới bắt đầu ló nụ.

Dự án Community Garden là hợp tác cùng với Chính quyền Ballymun cung cấp những mảnh vườn cho người dân địa phương cụ thể là những người có nhiều thời gian rãnh rỗi và có khuynh hướng không tự chăm sóc bản thân thì được khuyến khích đến những khu vườn này để cùng làm việc với nhau (đặc biệt là người già và người khuyết tật). Ở đây, mọi người cùng nhau thảo luận trồng những loại cây mình thích (như hoa hoặc rau màu). Sau mỗi vụ mùa, họ được đem về nhà thành quả của mình. Và tất nhiên những người đến làm vườn hoàn toàn tình nguyện. Người phụ nữ lớn tuổi này rất hiếm khi vắng mặt trong các khu vườn và lúc nào cũng thấy cô quanh quẩn bên các khóm hoa. Theo cô là chú chó Maley rất khôn và mập ú, 15 tuổi. Tôi gặp Rounie, một người cực kì tử tế, vui tính và dễ mến. Ông có một kinh nghiệm trồng trọt tuyệt vời và dù hạn chế về mặt di chuyển và đôi tay bị tật, nhưng ông không gặp bất kì trở ngại gì trong việc đào đất, nhổ cổ, hay bón phân, tưới nước. Và ông cũng là một trong những thành viên tích cực của dự án. Maire là người của GAP phụ trách chính dự án này. Bên cạnh các công việc quản lý cô cũng đến làm việc ở các khu vườn như những thành viên khác. Điều thú vị là không có bất kì một khoảng cách nào giữa người từ tổ chức GAP với thành viên người trẻ, người già, người khuyết tật. Thiết nghĩ các rào cản giao tiếp hình như không có ở các khu vườn này. Thật không thể ngờ lần đầu tiên cầm đồ cào đất, xẻng hay… lại ở tận Ai Len. Tôi và Maire đang trồng khoai tây. Khi trồng chúng tôi lựa những củ khoai đã bị lên mầm và giữ lại những củ còn ăn được. Ở khu vườn này mọi người đều giúp đỡ nhau, tùy vào khả năng. Những người bạn mắc hội chứng Down thì làm những công việc đơn giản như bỏ củ khoai vào lỗ, xách nước, đem và cất dụng cụ… nhưng điều đặc biệt quan trọng là mọi người đều giao tiếp với nhau. Tôi nghĩ đây chính là chìa khóa khiến dự án thành công và giúp cho cộng đồng này trở nên gần gũi, gắn bó và tốt đẹp hơn.

Ở đây tốt đẹp không phải chỉ để nói hoa mĩ mà chứng minh thật sự của nó là để mọi người hiểu nhau hơn, hàng xóm gắn bó với nhau hơn và tỉ lệ tội phạm cũng giảm đi ít nhiều, giúp cho những người đến đây có được những khoảng thời gian làm việc có ích và tự lập, có thể tự chăm sóc bản thân mình hơn. Nơi này rồi sẽ được nhiều sắc xanh, vàng đầy sự sống. Sau khi làm việc, mọi người tập hợp lại ăn bánh, uống trà. Mọi người đem theo trà, bánh… để chia sẻ với nhau. Vườn Virgin Mary Nằm sâu bên trong khu dân cư Ballymun hơn, Virgin Mary có thể được xem là khu vườn được bố trí và sắp đặt khá đẹp. Tuy nhiên khi tôi đến mọi thứ dường như vừa được thu hoạch. Ở đây họ có nhà cho bọ cánh cam, một khu hoa viên nhỏ, có hồ và cây cầu nhỏ, một ngôi nhà tái chế để hạt giống. Tôi và bó rau cải, cái mà lát nữa lần đầu tiên tôi sẽ học cách trồng cây. Khi đang đào đất thì Rounie tiến lại và nhắc là tôi quên bỏ phân bón. Dù ngồi ở cách xa tầm 6,7 mét nhưng Rounie vẫn có thể xúc phân bón và thảy vào chính xác từng lỗ được đào. Rất thú vị! Rounie được xem là chuyên gia trồng trọt ở đây. Khi muốn trồng cây gì và cách trồng như thế nào mọi người thường tìm đến ông. Ông rất đam mê công việc làm vườn. Thậm chí ở nhà ông cũng có một khu vườn nhỏ và một chuồng gà, nhiều loại chim chóc.

communitygarden1.JPG

Dự án lớp học nâng cao nhận thức cho trẻ em về môi trường đặc biệt là môi trường xanh ở khu vực Ballymun. Bản thân tôi cũng đã từng có kinh nghiệm trong các buổi tập huấn về môi trường, cho trẻ em. Nhưng sự ấn tượng của tôi về phương pháp tiếp cận với trẻ con bên này khá thú vị. Người lớn lắng nghe nhiều hơn và tạo điều kiện cho trẻ em lên tiếng nhiều hơn. Tất cả các bài học là bài học mở, hoàn toàn không có một cái “kết bài” nào được đưa ra từ người lớn mà sau mỗi bài giảng, trẻ con sẽ tự đưa ra kết luận cho riêng mình. Bên cạnh đó việc tiếp xúc với trẻ con ở đây tôi cảm thấy sự nhận thức về bảo vệ trẻ con cũng khá cao đơn giản thể hiện qua việc khi muốn chụp hình trẻ con thì phải có giấy đồng ý từ Bố Mẹ. Ngoài mục đích nâng cao nhận thức về môi trường, dự án còn khuyến khích các bạn nhỏ sử dụng các công viên trong khu vực nhiều hơn. Vì khi các bạn nhỏ cùng phụ huynh ra các công viên chơi nhiều hơn, tình trạng tụ tập nhậu nhẹt, đập phá ở các công viên cũng giảm đi đáng kể. Sau những ngày trải nghiệm tại các khu vườn, tôi có niềm tin mạnh mẽ về nơi này.

communitygarden2.JPG

Dự án Community Garden không chỉ là nơi để người dân đến và làm việc chung, chia sẻ những vấn đề trong cuộc sống mà còn là nơi nơi có thể thư giãn hay tìm hiểu nhiều hơn về bản thân mình, học cách cởi mở để biết những người xung quanh thân thiện và thú vị như thế nào. Dự án này còn là một nơi tuyệt vời để trẻ con có thể tới học và làm quen với môi trường. Các học sinh trong khu vực đôi khi còn được đi dã ngoại ở đây. Được xem quy trình trồng cây, thu hoạch và cả tự tay trồng những cây non mới. Thiết nghĩ nếu Thành phố mình có mô hình này thì trẻ con không phải đi ra xa trung tâm thành phố mới có thể được trồng cây mà có thể xử dụng đất ở các công viên trong thành phố thì tuyệt vời nhỉ.

Trần Thuý An